İslamiyet

Guslün farzları

Sual: Dört mezhebe göre guslün farzları nelerdir?

CEVAP

Hanefi mezhebinde:

1- Ağzın içini yıkamak
2- Burnun içini yıkamak
3- Bedenin her yerini yıkamak.
[Göbek içini bıyık kaş ve sakalı ve altlarındaki derileri ve baştaki saçları yıkamak farzdır. Gözleri ve kapalı küpe deliğini yıkamak gerekmez.]

Maliki mezhebinde:

1- Niyet
2- Bedenin her yerini yıkamak
3- Delk
4- Muvalat
5- Saçları hilâllemek.

Şafii mezhebinde:

1- Niyet
2- Bedenin her yerini yıkamak.
[Bazı kitaplarda Şafiide guslün farzı üçtür deniyor bedendeki necaseti temizlemeyi de ekliyorlar. Beden yıkanınca necaset de temizlenmiş olacağı için guslün farzına iki denmesinin mahzuru olmaz.]

Hanbeli mezhebinde:

Guslün farzı birdir bu da bütün vücudu yıkamaktır. Bu guslün rüknüdür. Yani guslün içindeki farzdır. Gusle başlarken niyet etmek ve Besmele çekmek de farzdır. Ağzın ve burnun içi bedenin dışı sayıldığı için buraları da yıkamak farzdır. Bunlar da ilave edince guslün farzı 5 oluyor:

1- Niyet etmek
2- Besmele çekmek
3- Bedenin her yerini yıkamak
4- Ağzın içini yıkamak
5- Burnun içini yıkamak.


Guslü geciktirmekSual: Yatsıyı kıldıktan sonra cünüp olan ne vakte kadar cünüp dursa günah olmaz?

CEVAP
Yatsı namazını kıldıktan sonra cünüp olanın sabah namazına kadar guslünü tehir etmesi caizse de hemen yıkanması elbette çok iyi olur. İmam-ı Gazali hazretleri (Cünüp olup gusletmeden bir namaz vaktini geçirene ateşten gömlek giydirilecektir) buyuruyor. Namaz kılan ve kılmayan herkes bir namaz vaktini cünüp geçirirse çok azap görür. Mesela öğle ezanından sonra cünüp olanın öğle namazını kılmamışsa ikindi vaktine öğleyi kılacak kadar zaman kalınca gusletmesi farz olur. Farzı yapmak çok sevap yapmamak büyük bir günahtır. Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:
(Cünüp olunca çabuk gusletmeli! Çünkü kiramen kâtibin melekleri cünüp gezenden incinir.) [Ey Oğul İlmihali]
(Canlı resmi köpek ve cünüp bulunan odaya rahmet melekleri girmez.) [Nesai]
(Cünübe sarhoşa rahmet meleği yaklaşmaz.) [Bezzar]
(Gusletmek için kalkana üzerindeki kıl sayısınca sevap verilir o kadar günahı affolur Cennetteki derecesi yükselir. Guslü için ona verilecek sevap dünyada bulunan her şeyden daha hayırlı olur. Allahü teâlâ meleklerine "Bakın bu kulum gece üşenmeden kalkıp emrime uymak için guslediyor. Şahit olun ki bunun günahlarını af ve mağfiret eyledim" buyurur.) [Gunye]

Guslü terk eden

Sual: Guslü terk eden dinden çıkar mı?

CEVAP
Guslü terk eden dinden çıkmazsa da büyük günah işlemiş olur. Gusülsüz gezen namaz kılamaz. Namaz kılmamak insanı küfre sürükleyen büyük günahlardandır. Böyle bir kimsenin de imanını kaybetmesi çok kolay olur. Onun için guslü geciktirmemelidir! Hadis-i şerifte buyuruldu ki:
(Allahü teâlâ buyuruyor ki: Şu üç şeye devam eden gerçek dostumdur. Bunları terk eden de gerçek düşmanımdır. Bu üç şey namaz oruç ve cünüplükten gusüldür.) [Beyheki]

Allahü teâlânın düşmanım dediği ve rahmet meleklerinin uzak durduğu bir kimsenin evinde huzur bereket diye bir şey kalır mı?

Gençler ve gusül

Sual: Sabah ihtilam olarak kalktığımda gusül almam gerekiyor. Fakat okula geç kalmamak için guslü namaz vakitleri geçse dahi okuldan geldikten sonra almam mümkün mü?

CEVAP
İki dakikada gusletmek mümkündür. Namaz vakitlerini cünüp geçirmek haramdır. Namaz kılmamak da ayrıca haramdır. Çifte haram işlemek daha büyük günahtır.

Cünüp gezmek

Sual: Annemle babam benim sık sık banyo etmeme mani oluyorlar. Cünüp geziyorum. Cünüp ölen kâfir olarak mı ölür?

CEVAP
Cünüp gezmek büyük günahsa da cünüp gezerek günah işleyene kâfir denmez. Namaz kılmamak çok büyük günahtır. Cünüp gezen namaz da kılamaz. Uygun bir şekilde yıkanmanızın gerektiğini bildirmeniz gerekir.

Sünnet üzere gusletmekSual: Sünnet üzere nasıl gusledilir?

CEVAP

Gusletmek çok kolaydır. Ağzını ve burnunu suyla yıkayıp denize veya göle girip çıkan yahut duş altında bütün vücudunu ıslatan gusletmiş olur. Önce abdest alıp sonra bütün vücut yıkanırsa sünnete uygun olur. Gusletmek için niyet Hanefi’de sünnet diğer mezheplerde farzdır. Guslederken niyeti unutanın da guslü geçerli olur.

Guslederken besmele okunur. Hatta kelime-i şehadet de getirmek iyi olur. Sünnet üzere gusül abdesti almak için önce temiz olsa bile iki eli ve avret yerini yıkamalıdır. Sonra bedeninde necaset varsa yıkamalı sonra gusle niyet ederek tam bir abdest almalı. Sonra bütün bedene üç defa su dökmelidir. Önce üç defa başa sonra üç defa sağ omuza sonra üç defa sol omuza dökmeli her döküşte o taraf tamam ıslanmalı. Birinci dökmede ovmalıdır. Gusülde bir organa dökülen suyu başka organlara akıtmak caiz olup orası da temizlenir; çünkü gusülde bütün beden bir organ sayılır. Abdest alırken bir organa dökülen suyla başka organ ıslanırsa yıkanmış sayılmaz. Gusül tamam olunca tekrar abdest almak mekruhtur. Gusül ederken abdesti bozulursa gusle zararı olmaz fakat namaz kılmak için bir daha almak lazım olur.
Guslederken sabunlanmak keselenmek uygun olmaz. Kirden yıkanma işini ya gusülden sonra yapmalı veya önce yapmak gerekir. İkisinin aynı anda yapılması uygun olmaz. Gusülde fazla su harcanmış olur mekruh olur. Maliki’deyse muvalata yani aralıksız yıkamaya mani olursa gusül geçerli olmaz.
Banyoya girince önce gusledilir. Sonra kir için yıkanılır. Kir için yıkanırken ihtiyaç kadar fazla su sarf etmenin mahzuru olmaz.
Gusül abdesti alırken namaz abdesti bozacak haller olursa (mesela kan çıksa yellenilse idrar çıksa vs.) gusle kalınan yerden devam edilir abdesti bozan şey guslü bozmaz. Sadece bu abdestle namaz kılınmaz sonra namaz abdesti almak gerekir.

Gusül ve israf

Sual: Abdestte ve gusülde gereğinden fazla su kullanmak israf mıdır?

CEVAP
Evet. Yalnız gusletmeden önce veya sonra kirlerden temizlenmek için yıkanmanın mahzuru yoktur.

Vesvese

Sual: Vesveseli biriyim. Dikkat etmeme rağmen abdestte gusülde kuru yerim kalmışsa yahut secde-i sehv yapılacakken unutmuşsam buna benzer başka şeyleri unutmuşsam oruçlu iken unutup yiyip içmişsem unutarak namaz vaktini çıkarmışsam sonra da hatırlamadığım için kaza etmemişsem ahirette benim halim nice olur?

CEVAP
Dinimizde unutmak özürdür. Unutarak yiyip içmek orucu bozmaz kaza da gerekmez. Unutarak namazın kazaya kalması da günah olmaz.

Abdestte gusülde kuru yer kalmışsa bilmediğiniz için hiç mahzuru olmaz. Acaba kuru yer kaldı mı diye defalarca yıkamak gerekmez. Bunlar vesvesedir vesvese ise günahtır.

Guslederken konuşmak

Sual: Guslederken konuşmakta mahzur var mıdır?

CEVAP
Guslederken konuşmamak sünnettir. İhtiyaç yokken konuşmamalıdır.

Başka yerde almak

Sual: S. Ebediyye’de (Guslettikten sonra tekrar abdest almak mekruhtur. Abdest bozulmadan başka yerde almak caizdir) deniyor. Başka yerde almaktan maksat nedir?

CEVAP
Guslettiği yerde değil de başka yerdeki lavaboda abdest almak demektir. Böyle olursa mekruh olmaz.

Gusülden sonra ayakları yıkamak

Sual: Gusülden sonra ayakları tekrar yıkamak gerekir mi?

CEVAP
Eğer ayakların altında su toplanıyorsa çıkarken ayakları tekrar yıkamak gerekir. Su toplanmıyorsa tekrar yıkanmaz.

Cünüp neler yapamazSual: Cünüp kimse neler yapamaz?

CEVAP

Cünüp kimse Besmele çeker dua okur la ilahe illallah diyerek zikir çeker salevat okur. Hatta Fatiha Rabbena âtina gibi âyetleri dua niyetiyle okuyabilir. Sadece Mushafı tutamaz ve Kur’an-ı kerim okuyamaz. Camiye giremez. Kasıkları tıraş etmesi saç tırnak kesmesi mekruh olur. Hayzlı iken bunlar mekruh değildir.

Cünüpken yiyip içmek ve emzirmek

Sual: Cünübün bir şey yiyip içmesi sokağa çıkması cünüp kadının çocuğunu emzirmesi uygun mudur?

CEVAP
Ağzını yıkadıktan sonra yiyip içmesi caizdir. Sokağa çıkmak da caizdir. Kadın göğsünü yıkadıktan sonra çocuğunu emzirebilir. Namaz vakti çıkmadan önce yıkanmalıdır. Daha fazla cünüp durmak haramdır. Namaz kılan ve kılmayan herkes bir namaz vaktini cünüp geçirirse çok azap görür.

Cünübün teri ve meni

Sual: İhtilam olunca veya eşiyle beraber olduktan sonra üstündeki bütün elbiseleri çıkarıp yıkamak gerekir mi?
Cünüp iken ter bulaşan elbiselerle namaz kılınır mı?

CEVAP
Cünübün teri necis değildir. O elbiselerle namaz kılınır.
Meni Hanefi’de necis diğer üç mezhepte temizdir. Maliki’de bir kavle göre meni necistir.
İhtilam olan kimse elbiselerin tamamını çıkarması gerekmez sadece meni bulaşan yeri yıkaması kâfi gelir. Meni kurumuşsa ufalanırsa temizlenmiş olur. O elbiseyle namaz kılınabilir.

Cünüplük ve vesvese

Sual: Cünüp olunca bir şeye dokununca onun pis olacağını zannediyor bu yüzden sıkıntı çekiyorum. Bu vesvese mi?

CEVAP
Evet vesvesedir. Cünüp kimse nereye dokunursa dokunsun pis olmaz.

Örülü saçı çözmeli mi?Sual: Kadınların örgülü saçlarını abdestte ve gusülde çözmeleri gerekir mi? Maliki’yi veya Şafii’yi taklit edenlerin durumu farklı mıdır?

CEVAP
Hanefi mezhebinde şöyledir:

Abdestte; örgülerini çözmeden saçlarını mesh edebilir. Sarkan saçlar mesh edilmez.
Gusülde; saçları örgülü kadının yalnız saç diplerini ıslatması farzdır. Örgülü saçın dipleri ıslatılabilirse örgüyü yıkamak gerekmez. Saç dipleri ıslanmazsa örgüyü açmak gerektir. Örülmemiş saçlarınsa her tarafını da yıkamak farzdır. (Redd-ül muhtar)

Maliki mezhebinde şöyledir:

Abdestte; örülü saç çözülmez. Sarkan saçlar da mesh edilir.
Gusülde; saç dipleri ıslanmazsa örgüyü açmak gerekir. Örülmemiş saçların her tarafını da yıkamak farzdır. Eğer sık örülü saçın diplerine su gitmezse çözülüp her tarafını hilallemek farzdır. (El-mukaddemet-ül-izziyye)

Şafii mezhebinde şöyledir:

Abdestte; örgüyü çözmeden mesheder.
Gusülde; örgülü saçı çözüp arasını ıslatması farzdır. (İslam Ahlakı)

Hanbeli mezhebinde şöyledir:

Abdestte; örgüyü çözmek gerekmez.
Gusülde; saç örgülerini çözmek cünüplük için sünnet hayız için farzdır. (Mezahib-i erbea)